اخبار ویژه
خانه / آموزش اخلاق ویژه نوجوانان و دانش آموزان

آموزش اخلاق ویژه نوجوانان و دانش آموزان

آموزش اخلاق ویژه نوجوانان و دانش آموزان

 

اخلاق چیست؟

 

علم اخلاق چیست؟

 

چگونه می توان با اخلاق شد؟ (اخلاقمان را خوب کنبم؟)

برای بهبود اخلاقی راه های زیادی را پیشنهاد داده اند

  1. یافتن استاد اخلاق خوب و توانمند
  2. یافتن دوست خوب و همراه
  3. انگیزه یابی برای رشد اخلاقی. که به آن یقضه هم می گویند. یعنی اول باید از خواب غقلت بیدار شد و انگیزه و اراده کافی برای خودسازی و رشد اخلاقی را در خود ایجاد کرد. برای این کار معمولا اساتید اخلاق در کتابها یا جلسات خود به آگاه کردن شاگردان خود نسبت به نتایج و منافع خودسازی از یک طرف و ضررهای بیتوجهی به خودسازی و اخلاقیات از طرف ددیگر اقدام میکنند. پس یکی از راه های بیداری و ایجاد انگیزه برای خودمان این است که

     

     

     

     

     

    • در کلاس های اخلاق شرکت کنیم
    • کتاب های اخلاق علمای بزرگ را بخوانیم
    • روایات اخلاقی را بخوانیم
    • صوت جلسات اخلاقی اساتید بزرگ را پیدا کرده و روزانه به آنهاگوش دهیم. مانند صوت جلسات اخلاقی حاج آقا مجتهدی، حاج آقا حق شناس، آیت الله مجتبی تهرانی، آیت الله بهجت، امام خمینی (ره)، شرح حدیث اخلاقی مقام معظم رهبری (مدظله) و …
  4. برنامه ریزی. که در آن باید نکاتی رعایت گردد

     

     

     

     

     

    • اولویت ها در آن رعایت شود. یعنی اول از کارهای مهمتر شروع کنیم. مهمترین کار این است که اولا گناه نکنیم. برای همین باید ابتدا گناهان را بشناسیم و آنها را ترک کنیم و این با خواندن رساله و کتابهای اخلاقی بدست می آید. پس ابتدا به شناخت و انجام ندادن حرام ها و انجام واجبات بپردازیم سپس بعد به انجام ندادن مکروهات و انجام مستحبات بپردازیم.
    • گام به گام پیش برویم. یعنی اگر ده تا گناه را روزانه مرتکب می شویم معمولا نمی توان یکدفعه همه آنها را ترک کرد و یک شبه آدم خوبی شد. چون توان و اراده ما اینقدر معمولا قوی نیست. پس بهتر است که هر دوره زمانی (معمولا چهل روز) یک یا دو گناه را ترک کنیم و یکی دو واجب را شروع به انجام کنیم. پس از انجام یک دوره، شروع به انجام دوره بعدی کنیم.
    • تا جایی که ممکن است از آسان به سخت شروع کنیم تا برایمان زدگی از انجام این امور پیش نیاید
    • برنامه هایمان را مکتوب کنیم
    • با اساتید اخلاق و یا حداقل با علمای جاافتاده مشورت کنیم (دارای تحصیلات بالای حوزوی و سن بیش از ۴۰ سال)
  5. اجرا: برنامه ریزی را اجرا کنیم و تلاش و دقت در درست اجراشدن آن داشته باشیم

     

     

     

     

     

    • از وسایلی برای یادآوری برنامه ها و اجرای درست آن بهره ببیرم. مانند تبیح ، زنگ یاد آوری . نوشتن در مکانی قابل رویت
    • دوستی که آنها را یاد آوری کند.
    •  
  6. محاسبه: پس از اجرا کردن میزان اجرا شدن و کیفیت اجرای آن را محاسبه کنیم

     

     

     

     

     

    • زمان مناسبی برای محاسبه عملکرد داشته باشیم مثلا آخر شب
    • دفترچه مناسبی برای نوشتن نتایج داشته باشیم
    • جدول محاسباتی داشته باشیم
    • نتایج و تجربیات را مکتوب کینم
  7. تشویق و تنبیه: اگر خوب اجرا شده بود ، خودمان را تشویق کنیم و اگر بد اجرا شده بود برای خودجریمه ای در نظر بگیریم

     

     

     

     

     

    • تشویقات را ابتدا از مادیات شروع کنیم و در ادامه با تشویق های معنوی خود را تشویق کنیم
    • تنبیهات هم ابتدا مادی باشد
    • می توان از تنبیهات ورزشی استفاده کرد
    • تنبیهات مادی مثل صدقه دادن هم خوب است
  8. تقویت عقل و عقلانیت

     

     

     

     

     

    • در انجام تمامی کارها اول فکر کنیم و سعی کنیم عاقلانه عمل کنیم
    • عقلمان را با هم نشینی با عاقلان بیشتر کنیم
    • گناه نکنیم
    • واجبات و خوبیها را انجام دهیم
    • با مطالعه و خواندن ریاضیات و منطق عقل خود را قوی کنیم
  9. حضور در جمع های معنوی و اخلاقی

     

     

     

     

     

    • در مساجد
    • هیئت ها
    • جلسات قرآن
    • مجالس دعا
    • کلاس های اخلاق
    • نماز جمعه
    •  
    • پیاده روی اربعین و …
  10. خواندن کتاب های اخلاق
  11. خواندن کتاب سیره ائمه، علما و شهدا و
  12. پرهیز از پرحرفی
  13. کمک گرفتن از روزه و عدم پرخوری
  14. کمک گرفتن از عبادات مانند نماز و ذکر و… برای رشد اخلاقی
  15. کم گویی
  16. داشتن خلوت
  17. زیارت اهل بیت علیهم السلام، خواندن کتابهای ایشان خصئصا روایات
  18. زیارت امامزادگان و اهل قبور
  19. خواندن قرآن و استعانت از آن
  20. پاک کردن فکر
  21. کنترل نگاه و گوش خصوصا از دیدن فیلم ها بد و عکس های
  22. استعانت از امام زمان و دعا برای ایشان خصوصا برای تعجیل فرجشان
  23. تقویت عوامل افزایش توفیق و روزی

     

     

     

     

     

    • رزق حلال
  24.  

 

 

چگونه می توانیم استاد اخلاق پیدا کنیم ؟ (شرایط استاد اخلاق چیست؟)

 

 

 

اساتید اخلاق معروف کنونی کدام اساتید هستند؟

 

 

کتاب های اخلاقی معروف و مهم چه کتابهایی هستند

 

 

 

 

دستور العمل های مشترک بین اساتید اخلاق کدام دستورات هستند؟

 

 

چگونه می توان نمازشب خوان شد؟

 

 

 

 

 

معرفی منابعی برای آشنایی با مباحث اخلاقی

جهت آشنایی اولیه با مباحث اخلاقی می توانید به کتاب های اخلاق ملا محسن فیض کاشانی یا کتاب قلب سلیم و گناهان کبیره شهید دستغیب  مراجعه نمائید. البته مهمترین کتاب های اخلاقی، کتاب معراج السعادة ملا احمد نراقی و کتاب اخلاق ناصری می باشد اما معمولا متن و نوشتار این کتاب ها برای دانش آموزان مشکل است که بایستی ویرایش های جدید آن تهیه شود که مناسب حال دانش آموزان است باشد.

کتاب معراج السعاده توسط حوزه علمیه خواهران و حوزه دانشجویی بازنویسی و ساده سازی شده است که می توانید از آنها استفاده کنید

کتاب های اخلاقی دیگری نیز همچون چهل حدیث و آداب الصلواة امام خمینی (ره) و … وجود دارد که همگی همین مشکل سختی متن را دارند.

 

 

لیست کتابهای اخلاقی

جهت دانلود کتابهای اخلاقی روی نام آنها کلیک کنید (بیشتر کتابها امکان دانلود دارند)

 

 

گناهان کبیره؛ شهید دستغیب (بخش‌های منتخب ج۱)

گناهان کبیره؛ شهیددستغیب (بخش‌های منتخب ج۲)

مفاتیح الحیات؛ آیت الله جوادی آملی (بخش های منتخب)

اخلاق اسلامی ۱ (کتاب حوزه علمیه ویژه دوره متوسطه)

درسنامه علم اخلاق اسلامی۱ (معراج السعادة؛ مرحوم نراقی) (از منابع حوزه دانشجویی)

اخلاق اسلامی ۲ (کتاب حوزه علمیه ویژه دوره متوسطه) / منیة المرید؛ شهید ثانی

درسنامه علم اخلاق اسلامی۲ (معراج السعادة؛ مرحوم نراقی) (از منابع حوزه دانشجویی)

اخلاق اسلامی ۳ (کتاب حوزه علمیه ویژه دوره متوسطه)

درسنامه علم اخلاق اسلامی ۳ (معراج السعادة؛ مرحوم نراقی) (از منابع حوزه دانشجویی)

 

کتاب دیگر در همین شیوه، «به خود آ»؛ جواد محدثی (بازنویسی چهل حدیث امام به شیوه روان و قابل فهم) است که می‌توان به صلاحدید مدیریت به جای کتاب مذکور مورد استفاده قرار گیرید.

 

 

ان شاءالله در آینده نزدیک خلاصه ای از مباحث اخلاقیی را ارائه خواهیم نمود.

 

 

جدول های اخلاقی

 

 

 

 

 

 

 

 

تعریف اخلاق و علم اخلاق

     اخلاق در اصل یک کلمه عربی است. مفرد آن خُلق و خُلُق است و به معنای سرشت و سجیه به كار رفته است وقتی گفته می شود فلان كسی خُلق زیبایی دارد یعنی نیرو و سرشت یا صفت معنوی وباطنی زیبا دارد .

علم اخلاق ، علمی است كه:

۱- صفات خوب و بد درونی (نفسانی) انسان را معلوم می کند

۲- رفتار اختیاری متناسب با صفات خوب و بد را معلوم می کند

۳- روش به دست آوردن خوبی های درونی وانجام آنها را نشان می دهد

۴- روش دوری از صفات نفسانی بد و اعمال ناپسند را نشان می دهد .

 

 

اهمیت مباحث اخلاقی چیست؟

اوج انسانیت آنجایی است که انسان به بزرگواریهای اخلاقی دست پیدا کند و اخلاقش دارای محاسن و کرامات شود و در این حالت است که انسان دیگر دچار ظلم کردن به دیگران و یا ظلم پذیری نمی شود و مشکلات خود و جامعه اش حل می شود. لذا پیامبر اکرم (ص) دلیل بعثت خود را از جانب خداوند همین مسئله دانسته است و فرموده:

«انما بعثت لاتمم مکارم الاخلاق; من تنها برای تکمیل فضائل اخلاقی مبعوث شده ام.»

۲- کنز العمال، حدیث ۵۲۱۷۵ (جلد۳، صفحه ۱۶).

 

در آیات قرآن نیز یکی از دلایل بعثت انبیاء را پاکسازی اخلاقی انسان ها و مومنین دانسته است و موفقیت را فقط برای کسی می داند که خودسازی اخلاقی کرده است و درباره اهمیت کار بر روی اخلاق اینگونه می فرماید:

دلیل بعثت پیامبر ص پاک کردن اخلاقی و … مومنین است

– هو الذی بعث فی الامیین رسولا منهم یتلوا علیهم آیاته و یزکیهم ویعلمهم الکتاب والحکمة و ان کانوا من قبل لفی ضلال مبین (سوره جمعه، آیه ۲)

– او کسی است که در میان جمعیت درس نخوانده رسولی از خودشان برانگیخت که آیاتش را بر آنها می خواند و آنها را (از لحاظ اخلاق و …) پاک می کند و به آنان کتاب و حکمت می آموزد هرچند پیش از آن در گمراهی آشکاری بودند!

 

لقد من الله علی المؤمنین اذ بعث فیهم رسولا من انفسهم یتلوا علیهم آیاته و یزکیهم و یعلمهم الکتاب و الحکمة و ان کانوا من قبل لفی ضلال مبین (سوره آل عمران، ۱۶۴)

خداوند بر مؤمنان منت نهاد (و نعمت بزرگی بخشید) هنگامی که در میان آنها پیامبری از خودشان برانگیخت که آیات او را بر آنها بخواند، و آنان را پاک کند و کتاب و حکمت به آنها بیاموزد، هرچند پیش از آن، در گمراهی آشکاری بودند.

کما ارسلنا فیکم رسولا منکم یتلوا علیکم آیاتنا و یزکیکم و یعلمکم الکتاب و الحکمة و یعلمکم ما لم تکونوا تعلمون (سوره بقره، آیه ۱۵۱)

همان گونه (که با تغییر قبله نعمت خود را بر شما ارزانی داشتیم) رسولی از خودتان در میانتان فرستادیم، تا آیات ما را بر شما بخواند، و شما را پاک کند و کتاب و حکمت بیاموزد، و آنچه را نمی دانستید، به شما یاد دهد.

– قد افلح من زکیها و قد خاب من دسیها (سوره شمس، آیات ۹ و ۱۰)

– مطمئنا هرکس نفس خود را پاک و تزکیه کرد، رستگار شد – و آن کس که نفس خویش را با معصیت و گناه آلوده ساخت، نومید و محروم گشت!

قد افلح من تزکی و ذکر اسم ربه فصلی (سوره اعلی، آیات ۱۴ و ۱۵)

مطمئنا کسی که پاکی جست (و خود را تزکیه کرد) رستگار شد – و (آن کس) نام پروردگارش را یاد کرد، سپس نماز خواند!

 

 

در حدیث دیگری از امیرمؤمنان علی علیه السلام می خوانیم که فرمود: «لو کنا لانرجو جنة ولانخشی نارا ولاثوابا ولاعقابا لکان ینبغی لنا ان نطالب بمکارم الاخلاق فانها مما تدل علی سبیل النجاح; اگر ما امید و ایمانی به بهشت و ترس و وحشتی از دوزخ، و انتظار ثواب و عقابی نمی داشتیم، شایسته بود به سراغ فضائل اخلاقی برویم، چرا که آنها راهنمای نجات و پیروزی و موفقیت هستند»

مستدرک الوسائل، جلد ۲، صفحه ۲۸۳٫ (چاپ قدیم).

 

 

 

دلیل کار اخلاقی برای نوجوانان

.نوجوانان با توجه به اینکه در ابتدای زندگی خود هستند و در حال شکل دادن به شخصیت و اخلاق خود در دوران نوجوانی هستند و هنوز شخصیتی در آنها شکل نگرفته تا بخواهیم ابتدا آن شخصیت بد را برطرف کنیم آنها هنوز دچار مادیات و گناهان مختلف نشده اند پس بهترین زمان برای شکل دادن مناسب به شخصیت را دارند. از طرف دیگر انسان؛ هرچه زودتر شخصیت خود را درست و نیکو کند مدت بیشتری از منافع خوش اخلاقی بهره خواهد برد لذا به نظر می رسد بایستی در این دوران به مباحث اخلاقی بپردازیم .

إنَّما قَلبُ الحَدَثِ كَالأَرضِ الخالِیَةِ ما اُلقِيَ فیھا مِن شَى ءٍ قَبِلَتهُ . [ ۲

.ھمانا ، دل جوان ، مانند زمین خالى است كه ھر چه در آن افكنده شود ، آن را مى پذيرد .

پیامبر خدا ، با عنايت به اين اصل مھم تربیتى، در آغاز بعثت ، تلاش خود را براى دعوت جوانان به اسلام ، متمركز كرد و نتیجه گرفت . از اين رو ، به اصحاب خود نیز توصیه مى كرد كه مواظب جوان ھا باشند :

[ بَعَثَنى بَشیرا و نَذيرا فَحالَفَنِى الشُّبّانُ وخالَفَنِى الشُّیوخُ . [ ۳ 􀂢 .اُوصیكُم بِالشُّبّانِ خَیرا فَإِنَّھُم أرَقُّ أفئِدَةً إنَّ ا ّ

.شما را نسبت به جوانان به نیكى سفارش مى كنم ؛ چرا كه آنان ، دل ھاى رقیق ترى دارند . به راستى كه خداوند ، مرا نويدبخش و بیم دھنده برانگیخت . آن ھنگام ،

جوانان با من ھم پیمان شدند ، در حالى كه پیران به مخالفت با من برخاستند .

 

.ھمچنین ، امام صادق علیه السلام ، براى تبلیغ مكتب عَلَیكَ بِالأَحداثِ ؛ فَإِنَّھُم أسرَعُ إلى كُلِّ خَیرٍ . [ ۴

.جوانان را درياب ، كه آنان به سوى ھر نیكى اى پُر شتاب ترند .

چیزهایی که برای موفقیت و شکوفایی نوجوانان لازم است


آگاهی و دانستن (معرفت )

باید بدانیم که هیچ کاری و حرکتی بدون شناختن و دانستن ممکن نیست مثلا اگر ندانیم که مسیر رفتن به شمال از کجاست نمی توانیم به شمال برویم و ممکن است از جنوب سر درآوریم.

یا اگر ندانیم چگونه کاری را باید انجام داد هیچ وقت نمی توانیم آن کار را انجام دهیم.

 

ضمنا باید بدانیم که

.عَبدى! أطِعنى أجعَلكَ مَثَلى . [ ۲

.بنده ام ! مرا اطاعت كن تا تو را مَثَل (نماينده) خود گردانم .

 

خودباوری

اگر انسان به توانایی های خود باور نداشته باشد اصولا شروع به استفاده از آنها نیز نخواهد کرد

 

ارتباط با خدا

ارتباط با خدا یعنی وصل شدن به اوج قدرت ها بلکه به تنها قدرت موجود و همین برای موفقیت یک انسان کافیست.

 

همنشین خوب

همیشه همنشین تاثیرات زیادی در انسان دارد که ناخواسته بر اخلاق آدمی تاثیر می گذارد به صورتی که خود نیز متوجه آن تغییرات نمی شود در تاریخ نمونه های زیادی از تاثیر همنشین بد بر روی انسان ها داشته ایم همچون پسر نوح که با بدها همنشینی کرد و با وجود اینکه پدرش پیامبر بود انسان بدی شد

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ما من حرکة الا و انت محتاج فیها الی معرفة

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

یا  خدا عفل را آرامش می دهد ، دل را روشن می کند و رحمت او را فرود می آورد.

غررالحکم

 

 

مهریه سنگین موجب کدورت و دشمنی می شود

 

 

منفورترین حلال طلاق است

 

 

زیتون مسواک خوبی است

 

 

ریاکار بیمار است

 

عمل ریائی قبول نمی شود

 

 

 

 

 

 

 

 

   بروشور امر به معروف  و نهی از منکر   amer be maroof 1 (www.mplib.ir)

adab masjed (www.mplib.ir)

borooshoor rasul noor (www.mplib.ir)

borooshoor sadegh asemaniyan (www.mplib.ir)

borooshoor payambar akhlagh (www.mplib.ir)

vahdat-vahdateeslami-rangi (www.mplib.ir)

۰۰۲-aghaz emamat emam zaman 4 (www.mplib.ir)

۰۰۲-aghaz emamat emam zaman 3 (www.mplib.ir)

۰۰۲-aghaz emamat emam zaman 1 (www.mplib.ir)

۰۰۱-shahdat emam hasan asgari (www.mplib.ir)

zendeginame emam ali (www.mplib.ir) (1)

zendeginame emam ali (www.mplib.ir) (4)

dastan emam ali (www.mplib.ir) (1)

 

 

 

 

 

جوابی بنویسید

ایمیل شما نشر نخواهد شدخانه های ضروری نشانه گذاری شده است. *

*