جزوه اخلاق ویژه نوجوانان

دانلود جزه اخلاق نوجوانان از قسمت زیر امکان پذیر است و برای مشاهده متن نیز می توانید به ادامه مطالب همین صفحه مراجعه نمائید

 

– 9–12-97 خلاصه-آموزش-اخلاق2 حوزه-علمیه-

– 9–12-97خلاصه-آموزش-اخلاق-حوزه-علمیه-

 

 

 

بسم الله الرحمن الرحیم

جزوه اخلاق ویژه نوجوانان

برگرفته از کتاب اخلاق 1 حوزه علمیه پایه اول

تهیه شده در

حوزه دانش آموزی و حوزه علمیه امیرالمومنین لویزان

 

 

 

فهرست

مباحث مقدماتی.. 4

تعریف اخلاق و آداب.. 4

فرق ادب و اخلاق. 4

جایگاه اخلاق و آداب در منظومه معارف اسلامی.. 4

آموزه های دینی اسلام سه بخش زیر می باشد که یکی از آنها اخلاق است.. 4

اهمیت اخلاق. 4

اقسام آداب اسلامی.. 4

فردی.. 4

اجتماعی.. 4

آداب بندگی.. 5

انواع بندگی (عبادت) 5

نماز 5

روزه 5

قرآن. 5

دعا 5

مسجد (زیارت خدا) 5

زیارت و توسل (به اهل بیت ع) 5

معنای بندگی.. 5

در فارسی عبودیت و در عربی خضوع و تذلل است.. 5

نماز 5

جایگاه و اهمیت نماز 5

آثار نماز 5

آداب نماز 5

روزه 6

اهمیت روزه داری.. 6

آثار روزه داری.. 6

آداب ماه مبارک رمضان. 6

آداب افطار 6

قرآن کریم. 6

جایگاه و عظمت قرآن. 6

آثار تلاوت و انس با قرآن. 6

آداب تلاوت قرآن. 7

دعا 7

حقیقت دعا و جایگاه آن  : 7

آثار دعا 7

آداب ظاهری دعا 7

آداب درونی دعا 8

مسجد. 8

جایگاه مسجد : 8

اهمیت مسجد. 8

آثار حضور در مسجد (آخرتی) 8

آثار (دنیایی) حضور در مسجد. 8

آثار (اجتماعی) حضور در مسجد. 8

آداب مسجد. 8

زیارت و توسل. 9

جایگاه زیارت و توسل در معارف اسلامی : 9

آثار زیارت و توسل : 9

آداب توسل و زیارت : 9

نمودارها 10

 

 

 

 

 

مباحث مقدماتی

تعریف اخلاق و آداب

واژه خلق یا خلق جمعش اخلاق / ادب یعنی دعا فرا خواندن است

خلق و خلق اولی در صفات ظاهری دومی در صفات باطنی

ادب / ابراز اخلاق پسندیده بصورت نیکو است

اخلاق یعنی ملکات یا صفات نفسانی که باعث انجام کار با سهولت وبدون نیاز به تفکر و اندیشه انسان می شود

فرق ادب و اخلاق

  اخلاق، صفات نفسانی است آداب رفتار ظاهری

 اخلاق اعم از (شامل) فضیله (خوب) و رذیله (بد) است ولی آداب فقط فضیله است

جایگاه اخلاق و آداب در منظومه معارف اسلامی

 آموزه های دینی اسلام سه بخش زیر می باشد که یکی از آنها اخلاق است

عقاید

اخلاق

احکام

اهمیت اخلاق

نماد ظاهر اسلامی است 

باعث رشد ارزشهای انسانی انسان است

ارتباط با آرمان های دارد لذا هر هدفی آدابی دارد

تاثیر باطن در ظاهر انسان که حالات ظاهری انعکاس ویژگی های درونی است

بواسطه رعایت اخلاق، می شود حداکثر فایده را از دین ببریم  

اقسام آداب اسلامی

فردی

اجتماعی

عام / زندگی جاری ( سلام کردن)

 خاص / روابط خاص خانواده

آداب بندگی

انواع بندگی (عبادت)

  نماز

  روزه  

  قرآن

دعا

مسجد (زیارت خدا)

زیارت و توسل (به اهل بیت ع)

 

معنای بندگی

در فارسی عبودیت و در عربی خضوع و تذلل است

نماز

 جایگاه و اهمیت نماز

1-      اهل بیت علیهم السلام اهتمام زیادی به آن داشته اند

2-      ستون دین است 

3-      محبوب ترین اعمال بندگان است

4-       شرط قبولی اعمال است

اینها همگی نشانگر اهمیت نماز هستند

 آثار نماز  

از گناه باز میدارد (حفظ می کند)

باعث بخشش گناهان می شود

از تکبر دور می کند

رحمت واسع الهی را نازل می کند

باعث تقرب به خدای متعال می شود

  آداب نماز

اعتدال را در عبادات رعایت کنیم

توجه به ابعاد باطنی (درونی) طهارت کنیم

اول وقت بخوانیم

بزرگ بداریم (نماز را کوچک و بی اهمیت نشمریم) 

به جماعت بخوانیم

در مسجد بخوانیم

لباس مناسب بپوشیم

قبل نماز عطر بزنیم

با آرامش و طمانینه بخوانیم

با خشوع و خضوع بخوانیم

با حضور قلب بخوانیم

(در نماز از تربت  –  عقیق  –  عبا  و…  استفاده کنیم)

روزه

 اهمیت روزه داری

  روزه داری یک برنامه عبادی نه تنها در اسلام است ، بلکه در  امتهای پیشین نیز بوده و از جایگاه خاصی برخوردار است  

 آثار روزه داری 

باعث تطهیر (پاک شدن) درون انسان می شود

باعث همدردی با نیازمندان می شود

باعث استجابت دعا و رابطه با خدا می شود

باعث کاهش شهوات می شود

 آداب ماه مبارک رمضان

با دعاها از ماه رمضان استقبال کنیم

از گناه پرهیز کنیم

از مشتبهات و امور ناپسند پرهیز کنیم

سعی کنیم بیشتر عبادت کنیم

قرآن  را قرائت کنیم

آداب اجتماعی دینی ( صدقه-احسان- و...) را بیشتر انجام دهیم

آداب افطار 

سعی کنیم اول نماز بخوانیم بعد افطار کنیم (مقدم داشتن نماز)

اذکار (ذکر ها) و دعاهای افطار را بخوانیم

با شیرینی افطار کنیم

روزه داران را افطار دهیم 

قرآن کریم

  بهترین راه حل برای از بین بردن زنگار (تمیز کردن) دل های مرده، گوش دادن به صحبت های خالق مهربان است

  جایگاه و عظمت قرآن 

قرآن معجزه الهی و بزرگ پیامبر اکرم (ص) که مهمترین ویژگی هایش :

هدایتگری: که تعبیر شده است از قرآن به نورکه نور  همان روشن گر است.

شفاعت: قرآن در آخرت از عده ای شکایت می کند و عده ای را شفاعت می کند.

فراگیری و جامعیت: قرآن به تمام نیازهای انسان جواب می دهد.

جاودانگی: قرآن به زمان خاصی اختصاص ندارد

آثار تلاوت و انس با قرآن

باعث برکت و هدایت در زندگی انسان ها می شود

باعث درمان و آرامش روحی انسان است

باعث تعالی (رشد) معنوی می شود که زمینه ساز استجابت دعا و حضور فرشتگان و راندن شیطان و پاداش است

باعث افزایش درجات معنوی در آخرت می شود

آداب تلاوت قرآن

 قبل از تلاوت مسواک بزنیم

وضو داشته باشیم

دعاهای قبل از تلاوت را بخوانیم

نگاه به صفحه قرآن نگاه کنیم

با صوت نیکو بخوانیم

تفکر و تدبر کنیم

با حزن و رقت قلب بخوانیم

هنگام شنیدن قرآن، سکوت و توجه کنیم

به حدود قرآن توجه کنیم ((ص 94)

خواندن هرچه قدر می توانیم و میسر است قرآن بخوانیم

ثواب قرائت قرآن را به معصومین (ع) هدیه دهیم

 (استعاذه) از شر شیطان به خداوند پناه ببریم

دعا

حقیقت دعا و جایگاه آن  :

دعا نشانه فقر انسان به خداوند است و زمانی محقق می شود که انسان  این فقر را متوجه باشد

  آثار دعا

  دعا دو بعد معنوی و دنیوی را باهم دارد . از جمله  :

1-      باعث عافیت و پیشگیری از ابتلائات (مبتلا شدن به گرفتاری ها) می شود.

2-      باعث بهره مندی از معارف الهی و ارتباط با خداوند می شود

3-      اطمینان قلبی پیدا ایجاد می کند

4-      درون آدمی را  تطهیر (پاک) می کند.

5-      زاد و توشه و نزدیکی به خداوند افزایش می یابد

 آداب ظاهری دعا

1-       با حمد و ثنای الهی شروع به دعا کنیم. (چون خدا مهربانتر از آن است که پس از حمد و ثنایش از پذیرش خواسته بنده، روی برگرداند)

2-      قبل و بعد از دعا صلوات بفرستیم

3-      قبل از دعا استغفار (توبه) کنیم. (چون، گناه سبب قطع ارتباط بنده با خدا است استغفار جلوی این مشکل را می گیرد)

4-      به صورت پنهانی از دیگران دعا کنیم

5-      در حق دیگران دعا کنیم

6-      به خواسته خود در دعا تصریح کنیم (دقیقا بگوئیم چه می خواهیم)

7-      مداومت و پافشاری بر دعا کنیم

8-      به صورت جمعی دعا کنیم

9-      دعا به همراه عمل است نه جایگزین عمل (یعنی برای رسیدن به حاجتمان هم دعا و هم تلاش کنیم)

10-   حقوق الهی را ادا کنیم (مثلا نماز و روزه های قضا و … را بخوانیم و جبران کنیم چون استجاب (قبول) نشدن دعا ریشه درنقص عهد ما و نشناختن خدا دارد)

آداب درونی دعا 

  1. معرفت نسبت به خدا که معرفت فرع دعا کردن است که باید بشناسیم بعد دعا کنیم 
  2. خوش گمانی در استجابت به خدا زیرا به همان اندازه که گمان استجابت داری دعا مستجاب می شود
  3. احساس اضطرار انسان هنگامی که به پیشگاه خداوند می آید (یعنی احساس نیاز شدید و ناچاری کند و غنی بی نیاز را خدا بداند)
  4. حضور قلب داشته باشد (حواسش جمع باشد)
  5. خضوع و خشوع داشته باشد
  6. توجه به مصلحت و علم الهی داشته باشد
  7. توجه به نعمت های خدا داشته باشد

مسجد

 جایگاه مسجد :

مسجد بهترین راه حل وسیع کردن ایمان وتقوای الهی است

کانون فراگیری اجتماعی است

تقویت جبهه حق است

مبارزه با کفار و دشمنان است 

  اهمیت مسجد

  1. اهل مسجد زائران خدا هستند
  2. انس با مسجد، معیار محبت خداوند است (طبق حدیث معراج )
  3. آبادانی مسجد هم از لحاظ ساختمانی  وهم رفت و آمد مهم است ( و آبادگران مسجد ارزش خاصی دارند)

آثار حضور در مسجد (آخرتی)

باعث بخشش گناهان و بالا رفتن درجات معنوی  می شود

باعث محبوب شدن نزد خدا می شود

مسجد در قیامت گواهی به نفع ما می دهد

از پل صراط یه سرعت عبور می کنیم (و به بهشت می رسیم)

از ثواب شب زنده داری بهره مند می شویم

 آثار (دنیایی) حضور در مسجد

دعا را مستجاب می کند

زمینه سازی برای ترک گناهان می کند

رفع بلا و عذاب های دنیایی از جامعه مسلمانان می کند

جلب روزی می کند

آثار (اجتماعی) حضور در مسجد

باعث ایجاد پیوند و الفت اجتماعی می شود

زمینه یادگیری و یاددادن و رشد علمی را فراهم می کند

آداب مسجد

بهترین لباس نو و پاکیزه را بپوشیم

بوی دهانمان بد نباشد

با طهارت باشیم

دعاهای رسیده از معصومین (علیهم السلام) را بخوانیم

با پای راست  وارد مسجد شویم

رو به قبله بنشینیم

نماز تحیت مسجد را بخوانیم (دو رکعت مانند نماز صبح)

نظافت و پاکیزگی مسجد را رعایت کنیم

در مسجد  به کسانی که مشغول عبادت هستند سلام ندهیم

مسائل دنیوی و لغو را ترک کنیم

با پای چپ خارج شویم

زیارت و توسل

  جایگاه زیارت و توسل در معارف اسلامی :

در قرآن به این مسأله اشاره شده است و در کتب اهل سنت هم داستانی از توسل و زیارت آمده است.

 آثار زیارت و توسل :

باعث بخشش گناهان  می شود

باعث تقویت محبت به رسول اکرم (ص) و اهل بیت (ع) و خداوند (جل وعلا) می شود

از شفاعت بهره مند می شویم

حاجاتمان برآورده می شود

بیماریهایمان شفا پیدا می کنند (درمان می شوند)

عمر و روزی ما زیاد می شود

 آداب توسل و زیارت :

زیارت در ایام خاص ثواب بیشتری دارد و تاکید بیشتری شده است

نظافت را رعایت کرده و غسل  کنیم

 اذن دخول (بگیریم و ) بخوانیم

حالت حزن داشته باشیم

سلام بدهیم

پرهیز از مزاحمت برای دیگران کنیم

با پای راست وارد شویم

 

 

 

 

نمودارها

 

 

 

 

بسم الله الرحمن الرحیم

جزوه اخلاق ویژه نوجوانان

برگرفته از کتاب اخلاق 2 حوزه علمیه پایه اول

تهیه شده در

حوزه دانش آموزی و حوزه علمیه امیرالمومنین لویزان

 

 

 

فهرست

مباحث مقدماتی.. 5

تعریف معاشرت.. 5

ضرورت معاشرت.. 5

آثار و فوائد معاشرت.. 5

آداب کلی و فراگیری معاشرت.. 6

معنای تکریم. 6

نمودهای تکریم و احترام. 6

خیر خواهی.. 6

احسان. 6

گستره احسان. 6

نیکی در برابر بدی.. 6

رعایت عرف اجتماعی.. 6

عزت مندی.. 6

وقار 6

نقد پذیری و پرهیز از کشمکش ها و درگیری ها 6

پرهیز از نا فرمانی آفریدگار 7

توجه به فرودست در مادیات و فرادست در کمالات معنوی.. 7

ارتباط با خوبان. 7

اصلاح گری.. 7

دوستی و آداب آن. 7

معنا، اهمیت و فواید دوستی.. 7

اهداف دوستی.. 7

دوستی خدایی.. 7

ویژگی های دوست خوب.. 7

حدود (مرزها و اندازه های) دوستی.. 8

آداب دوستی.. 8

تحیت و آداب آن. 8

اهمیت و ضرورت و تحیت.. 8

سلام کردن. 8

اهمیت سلام و معنای آن. 8

آثار سلام کردن : 9

گونه های (انواع) سلام کردن. 9

آداب سلام کردن. 9

قصد قربت و کسب پاداش داشته باشیم. 9

پیشی گرفتن در سلام. 9

فروتنی کردن در سلام. 9

به همه سلام کنیم. 9

پاسخ سلام. 9

اهمیت پاسخ سلام. 9

ادب پاسخ سلام. 9

پاسخ سلام غیر حضوری.. 9

استثنا شدگان از سلام. 9

مصافحه  (روبوسی) 10

آثار مصافحه. 10

آداب و کیفیت مصافحه. 10

احکام مصافحه. 10

گفتگو و آداب آن. 10

مفهوم و گونه ها گفتگو. 10

اهمیت و آثار گفتگو. 10

اصول سخن گفتن و گفتگو. 10

آداب مربوط به محتوا 10

استوار و عالمانه و با دلیل صحبت کنیم. 10

راست و امانت دار صحبت کنیم. 11

مفید صحبت کنیم. 11

متناسب با مطلب و مخاطب خود صحبت کنیم. 11

آداب ناظر به شیوه سخن گفتن و ارائه سخن. 11

کم گویی و گزیده گویی.. 11

شمرده گویی.. 11

به مخاطب احترام بگذاریم. 11

رعایت حق مخاطب.. 11

زیبا سخن بگوئیم. 11

با صراحت صحبت کنیم. 11

صدا را بلند نکنیم. 11

مشورت و شورا و آداب آن. 11

ضرورت و اهمیت مشورت : 11

فایده مشورت.. 12

ویژگی های مشاور 12

ویژگی های اخلاقی مشاور 12

آداب مشورت گیرنده 12

آداب مشاور 12

شورا و آداب آن. 12

تعریف شورا 12

اهمیت شورا 12

فواید و جایگاه شورا 12

آداب شورا 12

اعضا شورا خبره و با درایت و شجاع و… باشند. 13

مسئولیت پذیری وجدیت اعضای شورا 13

شنیدن نظرات دیگران. 13

پرهیز از مباحث غیر مرتبط و بیهوده 13

تنظیم ساختار برای شورا 13

نگاه کردن و آداب آن. 13

تعریف نگاه کردن. 13

اهمیت بحث و آثارش13

انواع نگاه کردن. 13

 

 

 

 

 

 

 

 

باسمه تعالی

 

آداب فردی و اجتماعی و علم آموزی

مباحث مقدماتی

تعریف معاشرت

رابطه داشتن با دیگران به منظور برآوردن نیازها 

ضرورت معاشرت 

حیات اجتماعی انسان بستگی به معاشرت دارد

فرد و اجتماع  تاثیر گذاری و پذیری متقابل دارند

پرهیز از گوشه نشینی و قهر به صورت سال هاو ماه ها نه به صورت خلوت چند ساعته

آثار و فوائد معاشرت

انسان ها در میان روابط تو در توی اجنماعی رشد و شکوفایی پیدا می کنند

نشاط روحی در گرو معاشرت و ارتباط است

از کمالات طرف مقابل در معاشرت و ارتباط  می توان استفاده کرد (و به کمالات رسید)

همدلی و همراهی در دوستی و معاشرت است و نتیجه این همدلی شفاعت و حشو با ایشان در آخرت می باشد 

آداب کلی و فراگیری معاشرت 

معنای تکریم

تکریم و کریم به معنای نفیس شریف و پر ارزش است

نمودهای تکریم و احترام

گشاده رویی جا گشودن در مجالس پر از ازدحام ریشخند و مسخره نکردن 

خیر خواهی

اینکه خود را جای دیگران گذاشتن

احسان

احسان و بخشش در کنار عدالت و انصاف نیاز است

گستره احسان

طبق آیات و روایات به هر کار معروف و نیکی گفته میشود

نیکی در برابر بدی 

رعایت عرف اجتماعی

عرف یعنی شناخته شده نزد مردم

اعمالی انجام ندهد که عرف رابشکند و انگشت نما شود 

عزت مندی

در چشم ندوختن  به مال دیگران است

وقار

به معنای سنگینی بدون تنبلی و با متانت و دوری از شوخی های سبک و رکیک  است

نقد پذیری و پرهیز از کشمکش ها و درگیری ها 

پرهیز از نا فرمانی آفریدگار

پرهیز از نا فرمانی آفریدگار و درست کردن نیت می باشد 

توجه به فرودست در مادیات و فرادست در کمالات معنوی

خودمان را با همشان خود بسنجیم نه فرودست و فرا دست 

ارتباط با خوبان

ارتباط با خوبان و عدم همنشینی و ارتباط با افراد ناسالم 

اصلاح گری

اصلاح گری بین ارتباط ها و امر به معروف و نهی از منکر 

دوستی و آداب آن 

معنا، اهمیت و فواید دوستی

صدیق خلیل حبیب برادران تنی

اهداف دوستی

اهداف دوستی در هر شخص و نفد فرق میکند برادر مورد اعتماد و غیر اعتماد داریم 

دوستی خدایی

دوستی خدایی انگیزه دوستی و صالح بودن دوست دوشرط اساسی می باشد 

ویژگی های دوست خوب

داشتن انگیزه ی الهی

ما را در اطاعت از خدا کمک کند

اگر لازم شد در این مسیر فشار  بیاورد و دوست خود را  رها نگذارد 

حدود (مرزها و اندازه های) دوستی

اعتماد مطلق نداشتن و فاش نکردن اسرار 

اختلاف سنی زیاد نداشتن

وارد فضای خانوادگی نشدن و دوستی با قصد بد نداشتن

 آداب دوستی

شناخت مقدماتی از دوستمان پیدا کنیم

دوستی خود را به دوستمان به صورت  زبانی اعلام کنیم

به دوست خود احترام بگذاریم

برای هم خیرخواه باشیم و همدیگر را نصیحت کنیم

احوال پرسی کرده و به دیدن هم برویم و در ییماریها به عیادت یکدیگر برویم

نیاز همدیگر را برآورده کنیم

همدیگر را شاد کنیم و بخندانیم

با هم مدارا کنیم و در بد رفتاریها همدیگر را تحمل کرده و ببخشیم

با هم صداقت و یکرنگی داشته باشیم

از تملق و چاپلوسی و ستایش بیش از حد هم بپرهیزیم

غیبت و بدگویی همدیگر را نکنیم

خودنمایی نکنیم

راز دارش باشیم و راز همدیگر را فاش نکنیم

به همدیگر خوش بین و خوش گمان باشیم

از تکلّف (به سختی انداختن خود) بپرهیزیم

از چشم دوختن به دارایی های دوستمان پرهیز کنیم

تحیت و آداب آن

اهمیت و ضرورت و تحیت

برای ایجاد  رابطه و یا ادامه ی رابطه مهم میباشد

سلام کردن

اهمیت سلام و معنای آن

به معنای سلامتی می باشد و در اهمتیش همین بس که ملائکه بر پیامبر درود می فرستند و اینکه کسی که سلام نکند نکوهش (سرزنش) شده است

آثار سلام کردن :

 آمرزش گناهان و زیاد شدن دوست

گونه های (انواع) سلام کردن 

عبارات سلام: اگر یک نفر بودن آخرش غیر جمع به کار ببریم و رحمت الله و برکاته بگوئیم و چیزی بر این مطلب اضافه نکنیم

آداب سلام کردن

قصد قربت و کسب پاداش داشته باشیم

قصد قربت داشتن و عمل عبادی دانستن 

 

پیشی گرفتن در سلام

سبقت گرفتن در خیرات مخصوصا سلام کردن 

فروتنی کردن در سلام

سواره بر پیاده کم بر کثیر ایستاده بر نشسته و… فروتنی را برساند و سلام کند 

گروه کم بر زیاد سلام کند و مقدم کند و سواره بر پیاده سلام کند

به همه سلام کنیم

 به همه سلام کنیم و لازم نیست به هر نفر گروه یک سلام داد بلکه یک سلام برای همه است 

بر خانه وارد شدید سلام کنید حتی اگر کسی در خانه نبود   

بر همه سلام کردن و در شروع هر کاری و ارتباط سلام کردن 

پاسخ سلام

اهمیت پاسخ سلام 

طبق روایات شیعه و سنی جوابش واجب است 

فوری باشد و سلام کننده آن را درک کند و به خاطر همین در نماز که بالا ترین عبادت است وقتی کسی سلام داد نماز گذار باید جواب آن را بدهد 

ادب پاسخ سلام

آشکارا و کامل تر از سلام طرف مقابل باشد 

پاسخ سلام غیر حضوری

باید به طرف سلام رسانی و سلام خودمان را به همان کیفیت برسانیم 

استثنا شدگان از سلام

یهودی نصارا مجوسی و شراب خوار و ربا خوار و نماز گزار و کسی که دستشویی میکند و کسی که در حمام است و کسی که تحمت میزند و کسی که علنا فسق میکند و زنان جوان 

مصافحه  (روبوسی)

آثار مصافحه

زدودن کینه و توجه خداوند به هر دو نفر و ریزش گناهان 

آداب و کیفیت مصافحه

تکرار کردن حتی بعد از لحظه ای از هم جدا شدن و فشردن دست 

احکام مصافحه

مصافحه با غیر مسلمان  و نامحرم  حرام است

گفتگو و آداب آن 

مفهوم و گونه ها گفتگو 

بهترین وسیله برای رساندن احساسات گفتگو می باشد و نقشه بسزایی در ارتباط گیری دارد 

اهمیت و آثار گفتگو 

همین بس که در قرآن بعد خلقت انسان گفته شد علمه بیان و کار پیامبران الهی با زمان جلو رفته است 

و بهترین راه کسب علم و تحقیق میباشد 

اصول سخن گفتن و گفتگو 

سنجیده و نیک و سالم سخن گفتن از معیار های لازم می باشد و با نوحی  و مدارا

 

 

صحبت کردن 

سنجیده گویی یعنی پس از تفکر و تامل سخن گفتن نیکو صحبت کردن یعنی هر چه دوست داری در موردت صحبت کنند در مورد دیگران صحبت کنید که سبب رزق زیاد و کسب محبت میشود 

سالم صحبت کردن یعنی بد گویی و زشت گویی که سبب کینه توزی شود 

آداب مربوط به محتوا 

استوار و عالمانه و با دلیل صحبت کنیم

راست و امانت دار صحبت کنیم

راستی کمک میکند به مستدل  بودن کلام و نباید صحبت دیگران را طوری دیگر نقل کنیم و امانت دار نباشیم و مراقب عواقب سخن هایمان باشیم 

مفید صحبت کنیم

متناسب با مطلب و مخاطب خود صحبت کنیم

کلاممان را مناسب با مخاطب خود بیان کنیم و به حد نیاز طرف مقابل و خودمان صحبت کنیم و از ویژگی های عالم است حق کلام را اداء میکند و بی موقع و به کسی که فهم مطالب را توان ندارد صحبتی را بازگو نمیکند 

آداب ناظر به شیوه سخن گفتن و ارائه سخن 

کم گویی و گزیده گویی

و طولانی نکردن خطابه و منبر

شمرده گویی

به مخاطب احترام بگذاریم

حس احترامی را به شنونده منتقل می کند

و توجه داشتن به ایشان حرمت نهادن

رعایت حق مخاطب

به کلام مخاطب و صحبت کردن طرف مقابل احترام گذاشته و حق او را مراعات کنیم

زیبا سخن بگوئیم

پرهیز از زشت گویی حتی با بدکارانی هم با سخن درست صحبت کنیم و اخم نکردن و لبخند داشتن

 

استفاده از شعر و مثل و… با جملات مرتب و ناخوشایند

با صراحت صحبت کنیم

دوپهلو صحبت نکردن و با کنایه صحبت نکردن

صدا را بلند نکنیم

مشورت و شورا و آداب آن 

شور در عربی به معنای  بهره گیری عسل از کندو می باشد 

ضرورت و اهمیت مشورت :

همه حتی پیغمبر هم مشاوره میکردند و به عنوان پشتیبان و استوار اندیشی مشاوره را امضا کردن در روایات و طبق روایات امیرالمومنین عاقل هم باید مشورت کند چون که شاید حرف درست در زبان طرف مقابل حتی غلام وجود دارد 

فایده مشورت 

هدایت و راهیابی قطعی به راه حل مشکل و خمیر کردن دانش عقلا به خود و پشیمان نشدن نزد مردم و خودمان در صورت اشتباه بودن معذور هستیم ولی در صورت عدم مشورت خطا کار هستیم و ملاک نمی شویم 

ویژگی های مشاور 

اعان و اعتقاد دینی و خدا ترسی و هم عقیده بودن و خیر خواه باشد تجربه دار و عالم بودن به مسئله رازت را بپوشاند و مثل برادر باشد

ویژگی های اخلاقی مشاور 

راز داری باید اسرار را به هر کس نگوید و اهل دروغ گویی نباشد 

افسرده و احمق نباشد و ترسونباشد و اهل شجاعت باشد اهل سخاوت مندی باشد و ترک بخل 

حریص به مال دیگران نباشد و اهل قناعت باشد

آداب مشورت گیرنده 

شناسایی و احراز صلاحیت مشاور اگر با نظرت موافق نبود 

متهم نکردن مشاور اطلاعات از رای مشاور 

سپاس گزاری و شکر نعمت کردن چاره اندیشی برای تحقق مشاور 

توکل و استمرار از خداوند قبل و بعد از مشاور 

آداب مشاور 

دغدغه حل مشکل و اگر خود نتوانست حل کند ابزاردیگر را نام ببرید تا مشکل حل شود 

وقت گزاری برای تشخیص صحیح و درمان درست و بدون خطا 

همدلی و آرامش دادن با این وجه که سنگ صبور باشید و امید دهید و سپس به حل آن کمک کنید 

شورا و آداب آن 

تعریف شورا

شورا مترادف مشورت است 

نوعی تفکر که گروهی می باشد برای رسیدن به تصمیم واحد 

فرق شورا و مشورت شورارت جمله ای است مشورت دو نفره و فرق شورا و مباحثه در این است که مباحثه یک موضوع است ولی شورا یر خلاف این مطلب است 

اهمیت شورا 

آیات آل عمران و این که تعاونی بر خوبی داشته باشیم همه دال بر دارا بودن شورا است ودر قرآن آیه شوری به این امر تشویق میشویم و هم فکری موقعیت جامعه اسلامی را در جهان تقویت میکند 

فواید و جایگاه شورا 

شورا باعث اتخاذ تصمیمات و پخته تر شدن تصمیم میشود و حمایت در زمان اجراء میشود پیامبر اسلام هم از همین 

آداب شورا 

اعضا شورا خبره و با درایت و شجاع و… باشند 

مسئولیت پذیری وجدیت اعضای شورا

با اندیشه و تحقیق و تامل پیرامون موضوع حضور داشته باشید و

شنیدن نظرات دیگران

و احترام به تصمیم جمع و

پرهیز از مباحث غیر مرتبط و بیهوده

تنظیم ساختار برای شورا 

نگاه کردن و آداب آن 

تعریف نگاه کردن

فرق دیدن و نگاه کردن ارادی است و دیدن غیر ارادی یعنی در منظر دیدن ما قرار میگیرد 

اهمیت بحث و آثارش

چون بخش عظیمی از ادراکات ما را در بر میگیرد و در دل انباشته میشود و در روح آثار مخرب سود مندی دارد 

نگاه کردن در آیات و روایات : در احادیث چشم پیک دل  و قاصد عقل هم و در آیات دریچه دل گفته شده 

انواع نگاه کردن 

نگاه به مومن

نگاه به عالم

نگاه به انسان متقی متخلص به اخلاق الهی و امام معصوم

نگاه به والدین

نگاه به نامحرم حرام است

تقسیم نگاه میان جمع

و به زمین نگریستن و خیره شدن و لحظه ای نگاه کردن

نگاه برای امر به معروف کردن